VJK




Zoeken:

Columns

Het leven als rivier met de kindertijd als bron.

Geplaatst door Gerdi Timmerman (gerdi) op May 19 2015
Columns >>

Pier Bergsma

 “Als ons leven een stroom, een rivier is, dan is onze kindertijd de bron. Wie terug wil stroomopwaarts, zal merken dat het naarmate de reis vordert onduidelijker wordt welke route gevolgd moet worden. De stroom wordt te smal, te ondiep of juist te wild en gevaarlijk. De kindertijd als de bron van onze levensgeschiedenis zal nooit tot één punt herleid kunnen worden. De metafoor loopt hier ook stuk op zijn beperking, want onze levensgeschiedenis bevindt zich niet alleen in een ruimte, maar ook in de tijd, en waar iets in de tijd begint laat zich nog moeilijker vaststellen dan waar iets in de ruimte begint”. Dit citaat uit het eerste hoofdstuk van “Het vreemde kind. De kindertijd als sleutel tot onszelf” maakt duidelijk waar Breeuwsma staat.

            De schrijver legt verbindingen met de literatuur en de schilderkunst. Mede daardoor is het een aantrekkelijk boek. Zo neemt hij in het eerste hoofdstuk een reproductie op van een schilderij van René Magritte “De geest van geometrie”. Op dat wonderlijke schilderij is een moeder met kind afgebeeld. Het hoofd van het kind is geplaatst op het lichaam van de moeder, terwijl het hoofd van de moeder op het lichaam van de baby is geschilderd. Zien wij in de pasgeborene niet in de eerste plaats onszelf?

Een ander interessant punt dat Breeuwsma aan de orde stelt is de benadering van kinderen vroeger en nu. Zo neemt hij van de Spaans Catalaanse schilder Pere Borell del Caso een afbeelding op van het schilderij “Ontsnappen aan kritiek”. Op deze trompe-l’oeil lijkt het alsof een jongen uit de lijst van het schilderij stapt. Volwassenen willen maar al te graag een kind inkaderen, maar kinderen onttrekken zich daaraan. Zoals Theo Thijssen die in 1938 vertelt dat hij als jongen van twaalf jaar van Amsterdam naar Halfweg en terug liep, omdat hij een prestatie wilde leveren. En schrijft Breeuwsma: “Stel je voor: een schoolkind, helemaal alleen van Amsterdam naar Halfweg, met alle drukte van het verkeer, zonder mobieltje en verantwoorde tussendoortjes. Dat zou nu toch ondenkbaar zijn”. Nu had Thijssen volgens zijn eigen zeggen gelukkig een lichtzinnige moeder die nooit het naadje van de kous hoefde te weten. Maar zulke moeders bestaan niet meer. De vrijheid van kinderen wordt hoe langer hoe meer ingeperkt en beperkt. Dat is ongunstig voor de kinderlijke ontwikkeling.

Laatst vernieuwd: May 19 2015 om 2:29 PM

Terug